Еден наш клиент, мала угостителска фирма, купи лаптоп за канцеларијата. Фактурата беше уредна: 60.000 денари основица, ДДВ 18%, вкупно 70.800. Платено, архивирано, пратено на нас.
„Ќе го одбиеме ДДВ-то, нели? 10.800 денари.“
Одбивме 3.000.
Компјутерите не се 18%
Повластената стапка од 5% не е само за леб и лекови. Членот 30 од Законот за ДДВ ја предвидува и за машините за автоматска обработка на податоци и нивните единици — компјутерите (став 1 точка 10), а за услугите — и за софтверот за нив (став 2 точка 2). Лаптопот е компјутер. На 60.000 денари основица, ДДВ е 3.000, не 10.800.
Владата поблиску ги определува добрата што спаѓаат под оваа стапка (чл. 30 став 3), па кај периферна опрема — монитор, печатач, скенер — вреди да се провери дали навистина е „единица на компјутер“, или е обична стока по 18%.
Зошто не може да се одбие вишокот
Ако добавувачот искажал поголем ДДВ отколку што должи по закон, тој вишок го должи добавувачот (чл. 55 став 2). Тоа не е ваш претходен данок. Законот изречно го исклучува од одбивка: право на одбивка нема за данокот што издавачот на фактурата го должи според член 55 (чл. 35 точка 7).
Правилото: одбивате само ДДВ по стапката што ја пропишува законот. Сè над тоа е долг на добавувачот кон државата — не ваше побарување од државата.
| Износ | |
|---|---|
| Основица | 60.000 ден. |
| ДДВ на фактурата (18%) | 10.800 ден. |
| ДДВ по закон (5%) | 3.000 ден. |
| Може да се одбие | 3.000 ден. |
| Вишок што го должи добавувачот | 7.800 ден. |
Како се враќаат парите
Вишокот не е изгубен — само не доаѓа од државата, туку од добавувачот.
- Побарајте исправка. Добавувачот издава исправена фактура или документ за исправка со точниот ДДВ. Со тоа неговата обврска за вишокот престанува (чл. 55 став 3, со упат на чл. 22 став 1).
- Договорете ја разликата. Ако цената била договорена „со ДДВ“, добавувачот ви враќа 7.800 денари или ги пребива со следна набавка.
- Не чекајте ја контролата. Одбиен вишок на ДДВ при даночна контрола се враќа со камата — а добавувачот веќе нема да брза со исправка.
Што да проверите кај вас
Компјутери, лаптопи, сервери и софтвер купени оваа година: ако на фактурата пишува 18%, проверете дали навистина е тоа добро. Една фактура не е голема сума. Пет лаптопи и годишни лиценци — веќе е.