Транспортна фирма ни испрати табела со сметките за гориво за целиот квартал. Уредна табела: датум, бензинска, износ — и колона „ДДВ 18%“, пресметана на вкупниот збир.
Кога ги споредивме со скенираните сметки, излегоа три изненадувања. Еден ред беше внесен двапати. Еден „ред“ всушност беше збир на четири сметки што веќе беа внесени поединечно. Покрај тоа, во неколку периоди оваа година горивото се продаваше со 10%, не со 18% ДДВ — па пресметката на збирот даде повеќе ДДВ отколку што пишуваше на сметките.
Табелата изгледаше точно. Не беше.
Ова е едната страна на приказната — колку ДДВ има. Другата е уште поважна: дали воопшто смеете да го одбиете.
Прашањето од насловот: 8.000 денари гориво
Одговорот е — зависи од две работи.
Прво, документот. Законот дозволува одбивка врз основа на фактура, или на фискална сметка чиј вкупен промет не надминува 6.000 денари (чл. 34 став 1 точка 2). Сметка од 8.000 денари без фактура — нула денари одбивка, колку и да пишува ДДВ на неа.
Второ, во кое возило се истури горивото. Ако е патнички автомобил (категорија М1 — до 8 седишта покрај возачот, до 3.500 кг), одбивка нема воопшто — ниту со фактура (чл. 35 точка 2). Ако е камион на транспортната фирма, со фактура — има.
Над 6.000 денари — барајте фактура на фирмата. Фискалната сметка е доволна само за помали износи. За патничкиот автомобил ниту фактурата не помага.
Што уште законот „не признава“
Членот 35 има список на набавки кај кои ДДВ не се одбива, без оглед на документот:
| Набавка | Одбивка |
|---|---|
| Патнички возила (М1), возила со помалку од четири тркала (категорија L), велосипеди, летала, пловни објекти | нема |
| Гориво, резервни делови, одржување, поправка и изнајмување на тие возила | нема |
| Репрезентација: ручек со клиент, подароци, одмор, рекреација, разонода | нема |
| Фрижидери, аудио и видео апарати, теписи, уметнички слики за канцеларијата | нема |
| Превоз на лица | нема |
| Хотелско сместување и исхрана | нема |
Исклучок има само кај возилата: ако фирмата во текот на годината ги користи исклучиво за трговија со возила, изнајмување, превоз, обука на возачи или одржување и поправка на возила — одбивката е дозволена (чл. 35 точка 2). Затоа rent-a-car фирмата може да го одбие ДДВ за својата флота, а консултантската за својот службен автомобил — не.
Трикот со табелата
Да се вратиме на транспортната фирма. Пред секое книжење сега правиме две проверки:
- Бројот на сметки во скенот мора да е еднаков на бројот на редови во табелата. Збирни редови и дупликати се откриваат за минута.
- ДДВ се зема од секоја сметка, онака како што е искажан, по стапки — не 18% на збирот.
Ситници? Во тој квартал, ситниците изнесуваа повеќе од дваесетина илјади денари ДДВ што немаше да помине на контрола.