Почеток на октомври. Една консултантска канцеларија ни носи пет фактури — сите со датум 3 октомври.
„Ова е за четвртиот квартал, нели? Датумот е октомври.“
Ги отворивме спецификациите. Секоја услуга беше завршена во септември — последната на 30-ти. Фактурите ги ставивме во третиот квартал. Клиентот не беше воодушевен: ДДВ што мислеше дека ќе го плаќа во јануари, требаше да се плати веднаш.
Зошто?
Важен е денот кога работата е завршена
Законот за ДДВ не прашува кога е напишана фактурата, туку кога настанал даночниот долг — а тоа го одредува членот 31. Кај услугите, долгот настанува во моментот кога услугата е целосно извршена (чл. 31 став 1 точка 2). Во кој даночен период ќе се пријави ДДВ зависи токму од тој ден (чл. 40 став 1).
Значи: работа завршена на 30 септември е промет од третиот квартал, без оглед што фактурата е од 3 октомври.
Совет од праксата: кога фактурирате по крајот на месецот или кварталот, во фактурата или спецификацијата напишете го и датумот на извршување на услугата. Така ниту вие, ниту клиентот, ниту инспекторот нема да имаат дилема.
Аванс? Тогаш е уште порано
Друг клиент, градежна фирма, доби 50% аванс во мај за работа што ја заврши во јули. „ДДВ ќе го пресметаме кога ќе заврши работата.“ Не баш.
Кога плаќањето пристигнува пред извршувањето, долгот настанува кога парите ќе легнат на сметката — за данокот што е содржан во тој износ (чл. 31 став 2). Бидејќи авансот обично се плаќа со вклучен ДДВ, данокот се „вади“ од износот: ДДВ = аванс × 18 / 118. Остатокот се пресметува во јули.
Закупнина, одржување, претплати: што е порано
Кај услугите што се плаќаат секој месец — закуп, одржување, сметководство, претплати — законот гледа два датума: денот на фактурата за периодот и денот на плаќањето. Важи оној што е порано (чл. 31 став 3).
| Ситуација | Кога настанува ДДВ |
|---|---|
| Услуга завршена 30.09, фактура 03.10 | 30.09 — трет квартал |
| Аванс примен 10.05, работа завршена 15.07 | авансот 10.05, остатокот 15.07 |
| Закуп за октомври платен 30.10, фактура 05.11 | 30.10 — плаќањето е порано |
| Закуп за октомври, фактура 05.11, платено 20.11 | 05.11 — фактурата е порано |
| Проект во фази, секоја фаза посебно | секоја фаза кога ќе се изврши (чл. 31 став 4) |
А ако е во евра или долари?
Курсот не е од денот на фактурата ниту од денот на плаќањето, туку среден курс на НБРСМ на денот кога настанал даночниот долг (чл. 20). Кај фактурите од почетокот — курсот од 30 септември.
Зошто вреди да се внимава
ДДВ пријавен во погрешен период е ДДВ платен подоцна отколку што требало — а за задоцнето плаќање законот предвидува камата (чл. 44). Затоа, пред секоја пријава, ги прегледуваме фактурите издадени по крајот на периодот и прашуваме едно едноставно прашање: кога е завршена работата?